Leerhuizen Palliatieve Zorg

Door de ogen van de ander

De verrassing kwam op de laatste avond van haar bezoek. Ze liet ons foto?s zien van haar dagen hier in Nederland. Foto?s van mensen, hier in Cadenza, gasten, verpleegkundigen, vrijwilligers, en ook zo maar van details van tuin, gebouw, versieringen. De laatste foto die ze ons liet zien was toen ze komend vanuit Argentinië op het vliegveld van Barcelona een stop had: we zagen een beeld van haar zelf: in de spiegel, iemand die een wel heel erg gek gezicht trok. Wat we zagen was een mengeling van gek doen, angst, lachen. Ze zei: ?Nee die nam ik toen ik merkte hoe ontzettend spannend ik het vond om naar jullie toe te gaan?.

Zij was een jonge arts die hier naar toe kwam om stage te lopen, in het kader van haar omschakeling van internist naar palliatieve dokter. Zij was een van de vele gasten welke de afgelopen vier weken hier langs kwamen. Bezoekers uit vijf verschillende landen: Singapore, België, Canada en Australië en dus ook uit Argentinië. Het waren artsen, verpleegkundigen, mensen van een ministerie voor Volksgezondheid, een rouwtherapeut en er was een musicus. Werkbezoeken van enkele uren of een hele dag om te zien hoe wij hier zorg organiseren, hoe een groot regionaal palliatief centrum ?draait?. En zij, de Argentijnse arts kwam voor een stage van enkele dagen.
Alle bezoekers spraken of Nederlands (alleen de groep uit België) of spraken Spaans, Chinees en/of (in wisselende mate) Engels. Er waren vele vragen, we bespraken hoe de zorg georganiseerd was, waarom we doen wat we doen. We keken samen naar een stukje uit de documentaire ?Je sterft zoals je geleefd hebt?. We gingen rond door Cadenza en er waren er die ook gingen kijken in Antonius IJsselmonde, of in de Zomerhoek of in het nieuwe Maasstadziekenhuis. Overal waren er momenten om stil te staan, enkelen maakten foto?s of spraken uit zichzelf enkele gasten aan.

Er was tijd voor vele vragen, en ze reflecteerden over hun eigen situatie in hun eigen land. Mensen waren vaak erg verbaasd over wat ze zagen en hoorden: Dit zal in ons eigen land nooit mogelijk zijn. Wat is het gezellig en warm. Hoe is het mogelijk dat er aan zoveel is gedacht,  kan dit ook in de huidige crisis nog steeds betaald worden? Is deze zorg alleen voor rijke mensen? Is het werkelijk waar dat iedere Nederlander recht heeft op deze zorg? Hoe houden jullie het vol als je zo frequent geconfronteerd wordt met sterven en dood? Zorgen jullie ook goed voor jezelf en voor elkaar en hoe doen jullie dat? Wie maakte de prachtige gordijnen in de Binnentuin? Wie heeft de prachtige inrichting verzorgd? Wauw de combinatie van zorg, onderzoek en ook nog die schitterende onderwijslokalen! Wie onderhoudt de schitterende tuinen? Hebben de vrijwilligers hier echt een eigen plek en verantwoordelijkheid? Een persoon durfde half grappend en plagend te vragen: als je hier mag zijn, wil je dan nog steeds euthanasie?

Meest troffen mij de reacties van de Spaans sprekende Argentijnse arts die hier twee weken mee liep. Ze sprak zelf gebrekkig Engels. Ze verstond wel Engels, maar meelopend in de zorg en rond de ontmoetingen tussen verplegenden, artsen en gasten die uiteraard Nederlands met elkaar spraken, bleek zij alles, bijna alles toch te hebben kunnen volgen. De manier waarop zij met elkaar omgingen, de verdrietige blikken, de betrokkenheid, de manier waarop ze elkaar soms in reactie op wat besproken was hadden aangeraakt, maakte dat ze vaak alles had kunnen begrijpen. Mensen hadden elkaar aangekeken, elkaar getroost met blikken en aanrakingen. In het nagesprek bleek ze soms bijna woordelijk, maar dan zonder woorden, alles begrepen te hebben. En aan het einde sprak zij ook nog over haar angst om hier naar toe te komen. Maar het was alles waard, zei ze er achter aan.

Door de ogen van de ander ga je anders naar je eigen situatie kijken. Door de ogen van de ander ga je jezelf anders zien.                                                               Frans Baar, juni 2011

• site map
• contact
• privacy statement