background image
Handreiking voor de ontwikkeling, implementatie en verankering van palliatieve zorg in grote organisaties, juni 2013
12
2. Doelstelling

De doelstelling van deze handreiking is te laten zien op welke wijze grote zorgorganisaties op een
succesvolle manier palliatieve zorg kunnen ontwikkelen, implementeren en verankeren, en wat daarbij
de belangrijkste succes- en faalfactoren zijn. De handreiking is gebaseerd op de ervaringen van twee
organisaties voor verzorging en verpleging en van een opleidingsziekenhuis in de regio Rotterdam, te
weten Laurens, Lelie zorggroep en het Maasstad Ziekenhuis. Bij de totstandkoming van de handreiking
zijn ook de uitkomsten van het literatuuronderzoek, een expertmeeting, interviews met enkele pioniers
en de reacties van referenten betrokken.

De handreiking richt zich op het ontwikkelen, implementeren en verankeren van palliatieve zorg binnen
grote organisaties, zoals ziekenhuizen of (lokale of regionale koepel-)organisaties voor verpleging
en verzorging. Aangezien palliatieve zorg meer omvat dan het invoeren van n op zichzelf staande
interventie, gebruiken we in deze handreiking de term programma palliatieve zorg .
Ondereenprogrammapalliatievezorgverstaanwehetgeheelvangespecificeerdeenop
elkaar afgestemde activiteiten en maatregelen, gericht op het verlenen van palliatieve zorg.
Het doel is het behalen van de hoogst mogelijke kwaliteit van leven voor patinten voor wie
genezing niet meer mogelijk is, alsmede voor hun naasten.

Deze handreiking kan raden van bestuur, projectleiders, stafmedewerkers en andere functionarissen
die verantwoordelijk zijn voor de verbetering van de palliatieve zorg binnen hun organisatie, een leidraad
bieden voor het ontwikkelen en implementeren van een programma palliatieve zorg.

Bij ontwikkelen gaat het om het doen ontstaan van een gedeeld besef dat er iets moet en/of kan
veranderen, om het realiseren van een gedeelde visie op een nieuw of ander gezamenlijk doel en om
een (gedragen) proces dat leidt tot de gewenste verandering.

Bij implementatie gaat het om `een procesmatige en planmatige invoering van vernieuwingen en/
of veranderingen van bewezen waarde, met als doel dat deze een structurele plaats krijgen in het
(beroepsmatig) handelen, in het functioneren van organisatie(s), of in de structuur van de gezondheidszorg'
(18).

De wijze waarop organisaties concrete invulling geven aan een programma palliatieve zorg kan verschillen
in omvang en tempo. De couleur locale, de missie en visie van een organisatie spelen een belangrijke
rol vr en bij aanvang van het traject. Veelal zal er sprake (moeten) zijn van een systematische,
projectmatige en organisatiebrede aanpak om een combinatie van activiteiten te realiseren. Denk
daarbij aan het opzetten van een consultatieteam, het scholen van professionals, het aanstellen van
aandachtsvelders, de implementatie van protocollen/richtlijnen en zorgpaden, of aan de inrichting van
een palliatieve unit. Deze handreiking heeft niet tot doel om tot in detail voor te schrijven wat een
zorgorganisatie precies moet implementeren, want dat is mede afhankelijk van de lokale situatie. Wel
leest u over het belang van een systematische aanpak, wenselijke stappen in het implementatieproces
en over belemmerende en bevorderende factoren.